Stopnie ochrony IP - jak je prawidłowo czytać?

Kod IP widnieje na obudowach lamp, gniazdek, kamer, walizek transportowych czy sprzętu elektronicznego, a mimo to niewiele osób potrafi go odczytać bez zaglądania do internetu. Dwie litery i dwie cyfry mówią jednak konkretnie, przed czym dany produkt jest zabezpieczony i to na tyle precyzyjnie, że warto poświęcić chwilę, żeby nauczyć się je rozszyfrowywać raz na zawsze.

Czym jest ochrona IP i po co producenci ją stosują?

Skrót IP pochodzi od angielskiego Ingress Protection i odnosi się do międzynarodowej normy IEC 60529, która określa, w jakim stopniu obudowa urządzenia chroni jego wnętrze przed ciałami stałymi (kurzem, pyłem, drobnymi elementami) oraz przed wodą.

Producent, który umieszcza na etykiecie kod IP, deklaruje konkretny, zmierzony w laboratorium poziom szczelności. Nie jest to więc marketingowe hasło, tylko wynik testu przeprowadzonego według ściśle określonej procedury.

Dzięki temu kupujący nie musi wierzyć na słowo opisowi w stylu „wodoodporna obudowa". Kod IP pozwala porównać ze sobą dwa produkty różnych marek na podstawie tych samych, mierzalnych kryteriów.

Jak rozczytać kod IP krok po kroku?

Zapis zawsze wygląda podobnie: litery IP, a po nich dwie cyfry, np. IP67. Każda z tych cyfr odpowiada za coś innego:

• pierwsza cyfra – określa odporność na ciała stałe, czyli kurz, pył, drobne narzędzia czy palce dotykające ruchomych elementów wewnątrz obudowy,
• druga cyfra – informuje o odporności na wodę: od pojedynczych kropli, przez zachlapania, aż po zanurzenie na określoną głębokość i czas.

Skala dla pierwszej cyfry biegnie od 0 (brak jakiejkolwiek ochrony) do 6 (pełna pyłoszczelność, urządzenie nie przepuści nawet drobin kurzu).

Druga cyfra sięga od 0 do 9, przy czym wyższa wartość zawsze oznacza wyższy poziom ochrony niż wszystkie niższe w danej kategorii.

Czasem zamiast cyfry pojawia się litera X – oznacza to, że danego parametru po prostu nie testowano, a nie że urządzenie nie ma żadnej ochrony w tym zakresie.

Co oznaczają poszczególne klasy IP?

Najczęściej spotykane w praktyce klasy IP to te ze środkowego i wysokiego zakresu skali – rzadko kto kupuje sprzęt z oznaczeniem IP10 czy IP21, bo taka ochrona wystarcza jedynie do zastosowań domowych w suchym pomieszczeniu. Warto znać kilka orientacyjnych punktów odniesienia:

• IP 20 – ochrona przed palcami i większymi ciałami stałymi, brak ochrony przed wodą; typowe dla sprzętu używanego wyłącznie wewnątrz, z dala od wilgoci,
• IP 44 – ochrona przed ciałami stałymi o wielkości powyżej 1 mm oraz przed zachlapaniami z każdej strony; spotykana w sprzęcie ogrodowym czy oświetleniu zewnętrznym,
• IP 54 – częściowa ochrona przed pyłem i ochrona przed silniejszym bryzganiem wody,
• IP 65 – pełna pyłoszczelność oraz odporność na strugi wody kierowane z dowolnego kąta; standard w sprzęcie budowlanym i transportowym,
• IP 66 – jak IP65, ale wytrzymuje silniejsze strumienie wody pod ciśnieniem,
• IP 67 – pełna pyłoszczelność oraz odporność na czasowe zanurzenie w wodzie do głębokości jednego metra,
• IP 68 – najwyższy powszechnie spotykany poziom, zanurzenie na głębokość i czas deklarowane indywidualnie przez producenta.

Czym różnią się klasy szczelności IP65, IP66, IP67 i IP68?

To właśnie ten fragment skali budzi najwięcej wątpliwości, bo różnice między poszczególnymi wartościami bywają subtelne, a konsekwencje wyboru są bardzo konkretne.

IP65 i IP66 zabezpieczają przed wodą padającą z zewnątrz, ale nie oznaczają, że sprzęt przetrwa wpadnięcie do kałuży czy jeziora. Dopiero od klasy IP67 mówimy o odporności na chwilowe zanurzenie, co ma znaczenie choćby przy transporcie sprzętu w trudnych warunkach terenowych, podczas pracy nad wodą czy w czasie intensywnych opadów.

Różnica pomiędzy klasami szczelności IP67 a IP68 sprowadza się głównie do czasu i głębokości zanurzenia – IP68 nie ma jednej sztywno określonej wartości granicznej, dlatego przy tej klasie zawsze warto sprawdzić dokładne parametry testu podane przez konkretnego producenta.

Na co zwrócić uwagę, czytając oznaczenie IP na etykiecie produktu?

Kilka praktycznych wskazówek, które oszczędzą rozczarowania po zakupie:

• porównując dwa produkty, zestaw obok siebie pełne oznaczenia – klasy szczelności różniące się tylko jedną cyfrą mogą oznaczać zupełnie inny zakres zastosowań,
• jeśli w kodzie widnieje litera X zamiast cyfry, dany parametr po prostu nie był testowany – nie zakładaj automatycznie pełnej ochrony,
  przy klasie IP68 zajrzyj do karty produktu i sprawdź dokładną głębokość oraz czas zanurzenia deklarowane przez producenta,
• pamiętaj, że ochrona IP dotyczy zamkniętej, nienaruszonej obudowy – uszkodzona uszczelka czy źle domknięta pokrywa mogą obniżyć realną szczelność poniżej deklarowanej klasy,
• przy sprzęcie używanym w ekstremalnych warunkach szukaj informacji o certyfikacie wystawionym przez niezależne laboratorium, a nie tylko deklaracji producenta.

Po co komu certyfikat szczelności?

Certyfikat szczelności to dokument potwierdzający, że dany model przeszedł procedurę zgodną z normą IEC 60529 w akredytowanym laboratorium z określonym czasem zanurzenia, ciśnieniem wody czy ilością pyłu użytego w komorze testowej.

Dla kupującego oznacza to jedno: może sprawdzić deklarację producenta, zamiast opierać się wyłącznie na opisie marketingowym. Taki dokument ma szczególne znaczenie przy sprzęcie używanym w trudnych warunkach – na budowie, w terenie, na łodzi czy podczas transportu sprzętu pomiarowego, gdzie awaria z powodu wilgoci potrafi kosztować znacznie więcej niż różnica w cenie między modelem certyfikowanym a niecertyfikowanym.

Walizki hermetyczne IP67 i IP65 – kiedy warto po nie sięgnąć?

Sprzęt fotograficzny, elektronarzędzia, aparatura pomiarowa czy broń wymagają opakowania transportowego, które faktycznie wytrzyma warunki panujące poza biurem czy magazynem. Walizki oznaczone klasą IP65 sprawdzą się tam, gdzie trzeba liczyć się z deszczem, kurzem budowlanym czy pracą na zewnątrz, zabezpieczą zawartość przed wilgocią padającą z każdej strony, choć nie przed zanurzeniem.

Tam, gdzie ryzyko jest większe, a więc przy transporcie łodzią, pracy nad wodą, przeprawie przez teren zalany deszczem lepszym wyborem będzie walizka z klasą IP67, odporna na chwilowe zanurzenie.

W naszej ofercie https://amil24.pl/walizki-hermetyczne znajdziesz modele w obu klasach szczelności, zarówno IP65 i IP67, z wkładami piankowymi dopasowanymi do konkretnego sprzętu, zamkami zapadkowymi i zaworem wyrównującym ciśnienie, który ułatwia otwieranie walizki po zmianie wysokości czy temperatury.